Frysk Circulair Design

Loop.a life en It Erfskip, twee organisaties gespecialiseerd in gerecycled textiel, design en erfgoed, werkten samen aan de ontwikkeling van de eerste circulaire Fryske trui. De Fryske trui is een icoon dat staat voor het belang van hergebruikt materiaal en herbruikbare grondstoffen.

Voor het ontwerp van de Fryske trui hebben we Berber Soepboer gevraagd. Een ontwerpster van Fryske bodem met grote interesse voor de Fryske cultuur. We vroegen haar of ze kon kijken naar typisch Fryske elementen dat terug kon komen in het patroon. Het ontwerp is geïnspireerd door het oude Fryske kostuum en de wijze waarop de vlasschoven vroeger op het Fryske land stonden.

Berber Soepboer
Ontwerpster Berber Soepboer

Berber Soepboer (Schiermonnikoog 1983); ontwerpt kledingstukken die zich karakteriseren door de verschillende manieren waarop ze gedragen kunnen worden. De drager kan keuzes maken in hoe hij of zij het kledingstuk wil dragen en wordt daardoor medeontwerper van het kledingstuk. Zo wil zij een duidelijker bewustzijn van de eigen identiteit creëren, duurzaamheid is daarbij een terugkerend thema. Naast haar ontwerp praktijk zet Soepboer haar visie ook in voor het creeeren van platforms voor Mode en Design. Zoals de shop/studio/gallery Soepboer & Stooker in Amsterdam die ze samen met collega Anne Stooker 3 jaar runde. Maar ook het Wad & Design Festival Schiermonnikoog, dat ze initieerde en waarvan ze artistiek leider is.

Gerecyclede wol

De wol die voor de vesten en truien wordt gebruikt komt van reststromen van niet te hergebruiken weggegooide kleding en van oude wollen truien die bij inwoners van Fryslan ongebruikt in de kast liggen. De productie wordt verzorgd door Loop.a life. Kledingafval waaronder wol wordt in Friesland ingezameld en gesorteerd door Omrin en het Leger des Heils. Loop.a life pakt daarna het proces op om van oude truien nieuwe vezels, garens en truien te maken. Met de partners van het initiatief, Omrin & Leger des Heils, zoeken we naar mogelijkheden om structureel wol in te zamelen in Fryslan.

Vlas van Frsyke bodem

It Erfskip doet onderzoek naar de lokale productie van vlas en hoe dat weer tot een lokale maakindustrie kan worden. Voor het verbouwen van vlas zijn we in gesprek met Friese boeren en voor de productie van vlas tot linnen met diverse bedrijven. Door het vlas terug te brengen in het Friese landschap zorgen we voor een nieuw economisch perspectief en door de wisselteelt van vlas stimuleren we de biodiversiteit. ​ Binnen dit project wordt er kennis en ervaring opgedaan rondom het verbouwen en verwerken van de vlas voor textiel. Na het verzamelen van de grondstoffen worden deze verwerkt tot een hoogwaardige vezel.

Garen

Van de wollen truien worden weer vezels teruggewonnen en samen met het vlas wordt er een nieuw garen ontwikkeld waarmee de nieuwe Fryske items worden gebreid. Er wordt PET aan het garen toegevoegd om de trui en het vest stevigheid te geven. Door het sorteren op kleur hoeft het nieuwe garen niet opnieuw geverfd te worden waardoor er geen water of chemicaliën nodig is in het productieproces. Per trui scheelt dit 500 liter water en 5 kg CO2 ten opzichte van andere productiemethoden. Super duurzaam dus. In Europa Helaas kunnen we de truien nog niet volledig binnen Nederland produceren. We hebben niet de capaciteit om het garen te maken en het op grotere schaal machinaal te breien. Maar gelukkig wel binnen Europa! Het garen wordt in Frankrijk gesponnen en de truien en vesten in Portugal gebreid. Hopelijk kan dit binnenkort allemaal in Fryslân gebeuren!

Partners

De Fryske trui is een initiatief van It Erfskip samen met Loop.a life. De partners zijn: Omrin, Rabobanken in Fryslân, Leger des Heils ReShare, Thialf, Leeuwarder Courant, de gemeente Leeuwarden en de provincie Fryslân.